काठमाडौँ — इरानमा जारी जनआन्दोलन र त्यसप्रति सरकारको कठोर दमनप्रति अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले फेरि कडा चेतावनी दिएका छन्। इरानी सुरक्षाकर्मीहरूले प्रदर्शनकारीहरूमाथि व्यापक दमन गरेमा अमेरिका सैन्य कारबाहीतर्फ जान सक्ने भन्दै ट्रम्पले पटक–पटक चेतावनी दिँदै आएका छन्। यही सन्दर्भमा उनले सम्भावित सैन्य विकल्पबारे आफ्ना सुरक्षा अधिकारीहरूसँग विस्तृत ब्रिफिङसमेत लिएको खुलासा भएको छ।
अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार ट्रम्पले इरानको आन्तरिक अवस्था, प्रदर्शनको स्वरूप, सरकारी प्रतिक्रिया र त्यसले क्षेत्रीय सुरक्षामा पार्न सक्ने प्रभावबारे जानकारी लिएका थिए। ब्रिफिङमा कूटनीतिक दबाबदेखि लक्षित सैन्य कारबाहीसम्मका विभिन्न विकल्पहरूबारे छलफल भएको बताइएको छ। यद्यपि तत्काल आक्रमणको निर्णय भने भइसकेको छैन।
ट्रम्पले सार्वजनिक रूपमा इरानी नेतृत्वलाई चेतावनी दिँदै प्रदर्शनकारीहरूमाथि मानवअधिकार उल्लङ्घन भए त्यसको “गम्भीर मूल्य चुकाउनुपर्ने” बताएका छन्। उनका अनुसार शान्तिपूर्ण प्रदर्शन दमन गर्नु अन्तर्राष्ट्रिय नियमविपरीत हो र त्यसलाई अमेरिका चुपचाप हेरेर नबस्ने संकेत उनले दिएका छन्।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार ट्रम्पको यो अभिव्यक्तिले अमेरिका–इरानबीचको सम्बन्ध झनै तनावपूर्ण बन्न सक्ने सम्भावना बढाएको छ। विगतमा पनि इरानको आणविक कार्यक्रम, प्रतिबन्ध र मध्यपूर्वको शक्ति सन्तुलनका विषयमा दुवै देशबीच गहिरो मतभेद रहँदै आएको छ। अहिलेको चेतावनीले कूटनीतिक प्रयासभन्दा सैन्य विकल्पलाई प्राथमिकतामा राखिएको सन्देश दिएको विश्लेषण गरिएको छ।
यता अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले भने संयमता अपनाउन आग्रह गरिरहेको छ। मानवअधिकार उल्लङ्घनको विषयलाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमार्फत समाधान गर्नुपर्ने र सैन्य हस्तक्षेपले मध्यपूर्वमा नयाँ अस्थिरता निम्त्याउन सक्ने चेतावनी कूटनीतिज्ञहरूले दिएका छन्।
इरानभित्र जारी प्रदर्शन र त्यसको दमनको अवस्था कस्तो मोड लिन्छ भन्नेमा अब अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति र क्षेत्रीय सुरक्षा निर्भर हुने देखिएको छ। ट्रम्पको चेतावनी र सुरक्षा अधिकारीहरूसँगको ब्रिफिङले भने विश्व राजनीतिमा फेरि अमेरिका–इरान तनावको चर्चा चर्काएको छ।
