सन् १९७२ मा Apollo 17 mission पृथ्वीमा सुरक्षित अवतरण गरेसँगै चन्द्र अन्वेषणको पहिलो युग समाप्त भएको थियो। त्यसबेला प्रशान्त महासागरमा स्प्ल्यासडाउन गर्दै फर्किएको उक्त मिशनले मानव इतिहासमा चन्द्र यात्राको एक अध्याय बन्द गर्यो। त्यसपछि दशकौँसम्म चन्द्रमा शान्त रह्यो र मानवको ध्यान अन्य अन्तरिक्ष लक्ष्यतर्फ मोडियो।
यसबीच लामो समयसम्म एउटा प्रश्न उठिरह्यो—के मानवले चन्द्रमासम्मको यात्रा त्यहीँ टुंग्यायो? प्रविधिको विकास भइरहे पनि चन्द्रमामा पुनः मानव पठाउने प्रयास रोकिएको जस्तै देखिएको थियो। यही मौनताले अन्तरिक्ष अन्वेषणप्रति नयाँ जिज्ञासा र बहसलाई जन्म दियो।
अब भने नयाँ अध्याय सुरु हुन लागेको छ। Artemis II मार्फत मानव फेरि चन्द्रमातर्फ फर्किने तयारीमा छ। यो मिशनले दशकौँपछि पहिलोपटक मानवलाई चन्द्रमाको कक्षामा पुर्याउनेछ। तर यो केवल पुरानो उपलब्धि दोहोर्याउने प्रयास होइन, भविष्य निर्माण गर्ने ठूलो कदमका रूपमा हेरिएको छ।
यसपटकको उद्देश्य फरक छ। केवल चन्द्रमामा पुगेर फर्किने होइन, त्यहाँ लामो समय बस्ने, वैज्ञानिक अनुसन्धान गर्ने र दिगो उपस्थिति स्थापना गर्ने योजना बनाइएको छ। यसले अन्तरिक्ष अन्वेषणलाई अझ गहिरो र व्यवस्थित बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार, चन्द्रमामा स्थायी आधार निर्माण गर्ने योजना भविष्यमा Mars सम्म मानव पठाउने मार्ग तयार गर्ने दिशामा महत्वपूर्ण हुनेछ। चन्द्रमा अब अन्तिम लक्ष्य नभई अन्तरिक्ष यात्राको अर्को चरणको आधार बन्दै गएको छ।
यसरी, उही महासागरमा अवतरण र उही आगोसँग वायुमण्डल प्रवेश गर्ने प्रक्रिया भए पनि मिशनको सोच र उद्देश्य पूर्ण रूपमा बदलिएको छ। यो इतिहास दोहोरिने कथा होइन, बरु मानव सभ्यताले नयाँ उचाइतर्फ अघि बढ्ने संकेत हो।
