भगवान खोज्न मन्दिर पुग्नु पर्दैन : मैले पाटन अस्पतालमा देखेको डा. अरुण शाही
लेखक: एचबी ताम्राकार
प्रधान सम्पादक, टन मिडिया ग्रुप
डा. अरुण शाही पाटन स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान (पाटन अस्पताल) का वरिष्ठ मेडिकल अन्कोलोजिस्ट (क्यान्सर रोग विशेषज्ञ) हुन्। नेपालमा क्यान्सर उपचार, अनुसन्धान र बिरामी सेवाका क्षेत्रमा उहाँले पुर्याउनुभएको योगदान अतुलनीय छ। हालै उहाँ अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्ठित संस्था IASLC (International Association for the Study of Lung Cancer) को Global Council Delegate मा चयन हुनुभएको खबरले सम्पूर्ण नेपालीका लागि गर्व गर्ने अवसर दिएको छ। यही खुसीमा उहाँलाई बधाई तथा शुभकामना दिन म पाटन अस्पताल पुगेँ।
पाटन अस्पताल पुग्दा मेरो उद्देश्य केवल बधाई दिनु मात्र थियो। तर त्यहाँ पुगेपछि मैले एउटा डाक्टर मात्र देखिनँ, मैले सेवा, समर्पण, करुणा र मानवताको एउटा जीवन्त उदाहरण देखेँ। मैले देखेका ती दृश्यहरू मेरो मनमा यति गहिरो गरी बसे कि तिनलाई शब्दमा उतार्न मन लाग्यो।
अस्पतालको परिसरमा पुगेपछि मैले एक कर्मचारीलाई सोधेँ, “डा. अरुण शाही कहाँ हुनुहुन्छ?” उहाँले सहज रूपमा भन्नुभयो, “आठ नम्बर कोठामा हुनुहुन्छ।”
म त्यहीँ पुगेँ। कोठाको ढोका खुला थियो। भित्र छिरेपछि सबैभन्दा पहिले मैले देखेँ—सेतो सर्ट र निलो पाइन्ट लगाएर एउटा साधारण कुर्सीमा बसेका डा. अरुण शाही। अगाडि कम्प्युटर थियो। उहाँका औँलाहरू निरन्तर किबोर्डमा चलिरहेका थिए। तर त्यो कम्प्युटरभन्दा पनि बढी व्यस्त उहाँको मन थियो, जुन हरेक बिरामीको पीडा बुझ्न केन्द्रित थियो।
मैले नमस्कार गरेँ। उहाँले मुस्कुराउँदै नमस्कार फर्काउनुभयो। हामीले हात मिलायौँ। त्यही एउटा मुस्कानमै अपनत्व, नम्रता र आत्मीयता थियो। विश्वले चिन्ने डाक्टरको व्यवहारमा कुनै अहंकार थिएन, केवल विनम्रता थियो।
म कोठाको एक छेउमा बसेर नियाल्न थालेँ। एकपछि अर्को बिरामी आउँथे। कोही वृद्ध, कोही युवा, कोही महिला, कोही पुरुष। सबैका अनुहारमा एउटै कुरा थियो—रोगको चिन्ता। तर डा. अरुण शाहीसँग कुरा गर्न थालेपछि ती अनुहारमा बिस्तारै आशाको झिल्को देखिन्थ्यो।
उहाँ कुनै बिरामीसँग हतारमा बोल्नुभएको मैले देखिनँ। प्रत्येकलाई समय दिनुहुन्थ्यो। ध्यान दिएर सुन्नुहुन्थ्यो। रोगको अवस्था बुझाउनुहुन्थ्यो। उपचारको बाटो देखाउनुहुन्थ्यो। कहिले हल्का हासो, कहिले सान्त्वनाका शब्द, कहिले आत्मविश्वास जगाउने शैली—सबै कुरा उहाँको व्यवहारमा स्वाभाविक रूपमा मिसिएको थियो।
त्यहाँ उपस्थित प्रत्येक बिरामीसँग उहाँले चिकित्सकको हैसियतले मात्र होइन, परिवारको सदस्यझैँ व्यवहार गरिरहनुभएको थियो। यही दृश्यले मलाई सबैभन्दा धेरै छोयो।
क्यान्सर भन्ने शब्द सुन्नासाथ धेरै मानिसको मन डरले भरिन्छ। कतिपयले त जीवन नै समाप्त भएको जस्तो महसुस गर्छन्। तर मैले त्यहाँ देखेँ—डा. अरुण शाही केवल औषधि दिने चिकित्सक होइन, आशा बाँड्ने मानिस पनि हुनुहुन्छ। उहाँ बिरामीको मनोबल उठाउनुहुन्छ। उहाँको मुस्कान आफैंमा एउटा औषधि जस्तै लाग्थ्यो।
म लामो समयसम्म उहाँको काम गर्ने शैली नियालिरहेँ। एउटै सानो कोठाभित्र नेपालका विभिन्न ठाउँबाट आएका बिरामीहरूको भीड थियो। तर त्यो कोठा केवल उपचार गर्ने ठाउँ थिएन, त्यहाँ आशा बाँडिन्थ्यो, जीवनप्रतिको विश्वास पुनः जगाइन्थ्यो।
त्यही क्षण मेरो मनमा एउटा विचार आयो—भगवान खोज्न मन्दिर, गुम्बा वा चर्च मात्र जानुपर्दैन। जहाँ निराश मानिसको अनुहारमा आशा फर्काइन्छ, जहाँ पीडामा रहेको मानिसलाई जीवन बाँच्ने हिम्मत दिइन्छ, त्यहीँ भगवान भेटिन्छन्। पाटन अस्पतालको त्यो कोठामा मैले भगवानको मूर्ति देखिनँ, तर भगवानजस्तै सेवा गर्ने एउटा चिकित्सक अवश्य देखेँ।
नेपालजस्तो विकासोन्मुख देशमा यस्ता दक्ष चिकित्सकहरूलाई विदेशबाट आकर्षक प्रस्ताव आउनु स्वाभाविक हो। मैले पनि सुनेको छु—डा. अरुण शाहीलाई विभिन्न सम्पन्न र विकसित राष्ट्रबाट काम गर्ने अवसर आएका छन्। तर उहाँले ती अवसरभन्दा माथि आफ्नो देशलाई राख्नुभएको छ।
धुलो, धुवाँ, भीड, सीमित स्रोत र अनगिन्ती चुनौतीका बीच आफ्नै देशका नागरिकलाई सेवा गरिरहनु सामान्य निर्णय होइन। यो राष्ट्रप्रतिको प्रतिबद्धता हो। यही कारणले उहाँ केवल सफल चिकित्सक होइन, प्रेरणादायी नेपाली पनि हुनुहुन्छ।
केही समयपछि खाना खाने समय भयो। मैले सोचेँ, अब उहाँ केही बेर आराम गर्नुहुन्छ होला। तर त्यतिबेलासम्म पनि उहाँको मोबाइल लगातार बजिरहेको थियो। बिरामीका फोनहरू आइरहेका थिए।
मसँग मुस्कुराउँदै उहाँले भन्नुभयो, “एचबी सर, धेरैले समयमै फोन उठाउन सकिन भनेर गुनासो गर्नुहुन्छ। आज तपाईं आफैँ नजिकै बस्नुभयो। अब तपाईंले देख्नुभयो, म किन सधैँ फोन उठाउन सक्दिनँ। बिरामीसँग बसेपछि उनीहरू नै मेरो पहिलो प्राथमिकता हुन्छन्।”
उहाँका यी शब्दले मलाई झन् धेरै प्रभावित बनायो। कुनै सफाइ थिएन, कुनै बहाना थिएन। केवल आफ्नो जिम्मेवारीप्रतिको इमानदारी थियो।
त्यसपछि हामी केहीबेर अस्पताल बाहिर कुराकानी गर्यौँ। उहाँको बोलीमा सरलता थियो। सोचमा स्पष्टता थियो। व्यक्तित्वमा कुनै बनावटीपन थिएन। विश्वस्तरमा सम्मानित चिकित्सक भएर पनि उहाँ सामान्य नेपालीझैँ सहज र आत्मीय लाग्नुभयो।
अन्ततः हामी छुट्टियौँ। तर अस्पतालबाट फर्कँदा मेरो साथमा एउटा अविस्मरणीय अनुभव थियो। म एउटा सफल डाक्टरलाई भेटेर मात्र फर्किएको थिइनँ, मानवताको सेवामा जीवन समर्पित गरेका एक असल मानिसलाई भेटेर फर्किएको थिएँ।
आज धेरै मानिस सफलताको अर्थ पद, पैसा र प्रतिष्ठासँग जोड्छन्। तर डा. अरुण शाहीलाई देखेपछि मलाई लाग्यो—वास्तविक सफलता भनेको हजारौँ बिरामीको अनुहारमा मुस्कान फर्काउन सक्नु हो। वास्तविक सम्मान भनेको मानिसको मन जित्नु हो। वास्तविक सम्पत्ति भनेको जनताको विश्वास हो।
नेपालले यस्ता चिकित्सक पाउनु साँच्चै भाग्यको कुरा हो। उहाँजस्ता व्यक्तिहरूले देशको स्वास्थ्य क्षेत्रलाई मात्र होइन, समाजलाई पनि प्रेरणा दिइरहेका छन्।
अन्त्यमा, IASLC को Global Council Delegate मा चयन हुनुभएकोमा डा. अरुण शाहीलाई हार्दिक बधाई तथा सफल कार्यकालको शुभकामना व्यक्त गर्दछु। उहाँले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपालको नाम अझ उज्यालो बनाउनुहुनेछ भन्ने विश्वास छ।
नेपाललाई डा. अरुण शाहीजस्ता चिकित्सकहरूको आवश्यकता आज पनि छ, भोलि पनि हुनेछ। यस्ता व्यक्तित्वहरू नै राष्ट्रका वास्तविक सम्पत्ति हुन्। उहाँप्रति सम्मान, कृतज्ञता र शुभकामना।